Nauczyciel przedszkola publicznego objęty Kartą Nauczyciela ma 35 dni roboczych urlopu wypoczynkowego w roku. W przedszkolu niepublicznym zwykle przysługuje 20 albo 26 dni na zasadach Kodeksu pracy, chyba że pracodawca przyzna korzystniejsze warunki. Przedszkole jest placówką nieferyjną, więc urlop nie przypada automatycznie na ferie ani wakacje.
Od czego zależy wymiar urlopu?
Najpierw trzeba ustalić podstawę zatrudnienia. W samorządowym przedszkolu nauczyciel co do zasady korzysta z uprawnień wynikających z Karty Nauczyciela. Art. 64 ust. 3 tej ustawy przewiduje dla nauczyciela placówki, w której nie ma ferii szkolnych, 35 dni roboczych urlopu wypoczynkowego.
W przedszkolu niepublicznym decydują przede wszystkim przepisy Kodeksu pracy. Wymiar wynosi 20 dni, gdy staż urlopowy jest krótszy niż 10 lat, albo 26 dni po osiągnięciu co najmniej 10-letniego stażu. Regulamin pracy, umowa lub inne wewnętrzne przepisy mogą przewidywać więcej, ale nie można zakładać 35 dni bez sprawdzenia dokumentów zatrudnienia.
| Cecha | Placówka feryjna, na przykład szkoła | Placówka nieferyjna, na przykład przedszkole |
|---|---|---|
| Podstawowy sposób korzystania z urlopu | W okresie ferii, zgodnie z organizacją roku szkolnego | W terminie ustalonym w planie urlopów |
| Wymiar dla nauczyciela objętego Kartą Nauczyciela | Odpowiada okresowi ferii | 35 dni roboczych przy pełnym etacie i zatrudnieniu przez cały rok |
| Planowanie terminu | Wynika głównie z kalendarza ferii | Wymaga uwzględnienia planu urlopów i ciągłości pracy placówki |
Dlaczego przedszkole jest placówką nieferyjną?
Przedszkole funkcjonuje przez cały rok szkolny, z wyjątkiem przerw ustalonych przez organ prowadzący. Nie ma więc ustawowego okresu ferii zimowych i wakacji, który automatycznie zastępowałby urlop wypoczynkowy. Dotyczy to także nauczycieli oddziałów przedszkolnych, jeżeli ich organizacja pracy odpowiada jednostce nieferyjnej.
W praktyce dyrektor przygotowuje plan urlopów, uwzględniając wnioski pracowników oraz konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Urlop może być podzielony na części, ale na wniosek nauczyciela co najmniej jedna część powinna obejmować 14 kolejnych dni kalendarzowych.
Plan urlopów nie obejmuje czterech dni urlopu na żądanie. Żądanie należy zgłosić najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Sam fakt zamknięcia placówki nie daje natomiast podstawy do wymuszenia urlopu bezpłatnego. Taki urlop wymaga pisemnego wniosku pracownika, poza szczególnymi przypadkami przewidzianymi w Karcie Nauczyciela.
Jak obliczyć urlop przy niepełnym etacie?
Przy pełnym etacie i zatrudnieniu przez cały rok punktem wyjścia jest 35 dni. Przy niepełnym etacie wymiar oblicza się proporcjonalnie do etatu, a niepełny dzień zaokrągla w górę do pełnego dnia.
| Wymiar etatu | Obliczenie | Urlop za pełny rok |
|---|---|---|
| 1/4 etatu | 35 × 1/4 = 8,75 | 9 dni |
| 1/2 etatu | 35 × 1/2 = 17,5 | 18 dni |
| 3/4 etatu | 35 × 3/4 = 26,25 | 27 dni |
| Pełny etat | 35 × 1 = 35 | 35 dni |
Przy zatrudnieniu przez część roku stosuje się dodatkowo proporcję do liczby miesięcy zatrudnienia. Schemat obliczeń wygląda następująco:
- Ustal roczny wymiar dla etatu – pomnóż 35 dni przez wymiar zatrudnienia i zaokrąglij wynik w górę.
- Ustal część za przepracowane miesiące – podziel roczny wymiar przez 12 i pomnóż przez liczbę miesięcy zatrudnienia.
- Zaokrąglij wynik – niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.
- Przelicz urlop na godziny – urlopu udziela się w dniach pracy, w wymiarze odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy nauczyciela.
Przykład: nauczyciel pracuje na 1/2 etatu przez cztery miesiące. Najpierw obliczamy roczną pulę: 35 × 0,5 = 17,5, czyli 18 dni po zaokrągleniu. Następnie: 18 × 4/12 = 6 dni. Za okres czterech miesięcy nauczycielowi przysługuje więc 6 dni urlopu.
Przeliczenie na godziny jest ważne zwłaszcza wtedy, gdy nauczyciel pracuje tylko w określone dni tygodnia. Przy pełnym etacie i pięciodniowym tygodniu pracy jeden dzień urlopu odpowiada zwykle 8 godzinom. Przy innym rozkładzie czasu pracy dobowy wymiar ustala się proporcjonalnie do tygodniowej liczby godzin i liczby dni pracy.
Co dzieje się przy zmianie placówki?
Jeżeli nauczyciel przechodzi ze szkoły feryjnej do przedszkola i zaczyna nowy stosunek pracy w trakcie roku, urlop w przedszkolu oblicza się proporcjonalnie od początku zatrudnienia w placówce nieferyjnej. Przykładowo, praca od 1 września do 31 grudnia przy pełnym etacie daje: 35 × 4/12 = 11,66 dnia, czyli 12 dni roboczych po zaokrągleniu.
Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy nauczyciel w ramach jednego stosunku pracy realizuje godziny zarówno w szkole feryjnej, jak i w oddziale przedszkolnym. Wtedy stosuje się zasady właściwe dla tej części, w której nauczyciel realizuje większą liczbę godzin. Przy równej liczbie godzin stosuje się zasady dotyczące placówki feryjnej. Ostateczne rozliczenie zależy od umowy, aneksu i przydziału godzin.
Jakie inne urlopy może mieć nauczyciel?
Poza urlopem wypoczynkowym nauczyciel zatrudniony na zasadach Karty Nauczyciela może korzystać między innymi z następujących uprawnień:
- Urlop dla poratowania zdrowia – dla nauczyciela spełniającego ustawowe warunki, między innymi dotyczące zatrudnienia w pełnym wymiarze, rodzaju umowy i stażu pracy.
- Urlop szkoleniowy – płatny urlop związany z podnoszeniem kwalifikacji, co do zasady przy kształceniu na podstawie skierowania i przy zatrudnieniu w pełnym wymiarze.
- Urlop bezpłatny – może zostać udzielony na umotywowany wniosek, między innymi dla celów naukowych, artystycznych, oświatowych lub z innych ważnych przyczyn.
- Urlopy związane z rodzicielstwem – macierzyński, rodzicielski, ojcowski, wychowawczy oraz uprawnienia adopcyjne, na zasadach określonych głównie w Kodeksie pracy.
Urlop dla poratowania zdrowia ma odrębne warunki i nie wynika automatycznie z samego faktu pracy w przedszkolu. Wniosek oraz dokumentacja medyczna muszą odpowiadać wymaganiom Karty Nauczyciela.
Najczęstsze pytania
Czy nauczyciel przedszkola ma urlop na żądanie?
Tak. Nauczyciel placówki nieferyjnej ma prawo do maksymalnie czterech dni urlopu na żądanie w roku kalendarzowym. Dni te wchodzą do ogólnej puli urlopu, ale nie są wpisywane do planu urlopów.
Czy niewykorzystany urlop przepada?
Nie. Niewykorzystany urlop powinien zostać udzielony najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego, z uwzględnieniem odrębnych zasad dotyczących urlopu na żądanie.
Kiedy urlop zostaje przesunięty?
Termin może zostać przesunięty między innymi z powodu choroby, urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego, urlopu dla poratowania zdrowia albo określonych obowiązków wojskowych. Jeżeli przeszkoda pojawi się przed rozpoczęciem urlopu, urlop rozpoczyna się później. W przypadku urlopu już rozpoczętego skutki zależą od rodzaju nieobecności.
Czy dyrektor może nakazać urlop bezpłatny?
Nie. Urlop bezpłatny udzielany na podstawie Kodeksu pracy wymaga pisemnego wniosku pracownika. Dyrektor nie może zmusić nauczyciela do jego złożenia tylko dlatego, że przedszkole czasowo nie pracuje.
Czy nauczyciel po zmianie ze szkoły na przedszkole traci urlop?
Nie automatycznie. Trzeba ustalić, czy zawarto nową umowę, zmieniono warunki w ramach tego samego stosunku pracy, czy nauczyciel nadal realizuje godziny w obu typach placówek. Od tych dokumentów i przydziału godzin zależy sposób rozliczenia urlopu.
Najważniejsza zasada jest prosta: w publicznym przedszkolu objętym Kartą Nauczyciela podstawowy wymiar wynosi 35 dni roboczych, a przy niepełnym etacie lub zatrudnieniu przez część roku trzeba zastosować proporcję i zaokrąglenie do pełnego dnia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego podstawy zatrudnienia, planu urlopów lub rozliczenia pracy w placówce feryjnej i nieferyjnej należy przeanalizować dokumenty kadrowe oraz skonsultować sprawę ze specjalistą prawa pracy.
