Pracownik zatrudniony na pełen etat ma w Polsce 20 albo 26 dni urlopu wypoczynkowego rocznie. Przy stażu pracy krótszym niż 10 lat przysługuje 20 dni, a po osiągnięciu co najmniej 10 lat stażu – 26 dni.
Wymiar urlopu a staż pracy
Podstawowy wymiar dotyczy pracowników zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, w szczególności umowy o pracę. Do stażu wpływają nie tylko wcześniejsze okresy zatrudnienia, lecz także ukończona nauka i inne okresy wskazane w przepisach.
| Staż pracy | Wymiar urlopu na pełnym etacie |
|---|---|
| Mniej niż 10 lat | 20 dni |
| Co najmniej 10 lat | 26 dni |
Urlop wypoczynkowy jest coroczny, płatny i co do zasady powinien zostać wykorzystany w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo.
Jak nauka wpływa na staż pracy?
Do stażu urlopowego wlicza się okres ukończonej nauki. Nie sumuje się jednak lat przypisanych do różnych szkół. Uwzględnia się jeden, najkorzystniejszy dla pracownika okres.
| Ukończona szkoła | Okres wliczany do stażu |
|---|---|
| Zasadnicza lub równorzędna szkoła zawodowa | Czas nauki, maksymalnie 3 lata |
| Średnia szkoła zawodowa | Czas nauki, maksymalnie 5 lat |
| Średnia szkoła zawodowa dla absolwentów szkoły zasadniczej | 5 lat |
| Średnia szkoła ogólnokształcąca | 4 lata |
| Szkoła policealna | 6 lat |
| Szkoła wyższa | 8 lat |
Przykładowo ukończenie studiów wyższych daje 8 lat stażu urlopowego, nawet jeśli nauka trwała krócej. Jeżeli nauka odbywała się w czasie zatrudnienia, uwzględnia się okres nauki albo okres zatrudnienia – zależnie od tego, co jest korzystniejsze.
Do stażu mogą być wliczane także inne okresy przewidziane przepisami, między innymi wcześniejsze zatrudnienie u innych pracodawców. Nie wlicza się natomiast co do zasady pracy na podstawie umowy zlecenia, prowadzenia działalności gospodarczej ani urlopu bezpłatnego.
Urlop przy niepełnym etacie i pierwszej pracy
W szczególnych sytuacjach wymiar urlopu ustala się inaczej. Najważniejsze zasady są następujące:
- Niepełny etat – urlop oblicza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Przy połowie etatu będzie to 10 dni, gdy podstawowy wymiar wynosi 20 dni, albo 13 dni, gdy pracownikowi przysługuje 26 dni.
- Pierwsza praca – w roku kalendarzowym, w którym pracownik podejmuje pierwszą pracę, nabywa prawo do 1/12 rocznego wymiaru za każdy miesiąc pracy.
Przy pierwszej pracy prawo do urlopu powstaje z upływem każdego miesiąca zatrudnienia. Jeśli roczny wymiar wynosi 20 dni, miesięczna część to 1/12 tej puli. Przepisy nie nakazują automatycznego zaokrąglania takiego wyniku w górę do pełnego dnia.
W kolejnych latach prawo do urlopu nabywa się już na zasadach ogólnych. Przy zmianie pracodawcy w trakcie roku łączny urlop wykorzystany u wszystkich pracodawców nie może przekroczyć rocznego wymiaru pracownika.
Urlop na żądanie i dodatkowy urlop
Urlop na żądanie obejmuje maksymalnie 4 dni w roku kalendarzowym. Jest częścią zwykłej puli urlopu wypoczynkowego, a nie dodatkowym limitem.
Pracownikowi zaliczonemu do umiarkowanego albo znacznego stopnia niepełnosprawności może przysługiwać także 10 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego w roku. To uprawnienie powstaje po spełnieniu warunków określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Podstawowe zasady wymiaru urlopu określa Kodeks pracy, w szczególności art. 154 i kolejne przepisy dotyczące urlopu wypoczynkowego.
