Po ukończeniu studiów wyższych absolwent otrzymuje 8 lat stażu urlopowego, ale nie 26 dni urlopu automatycznie. Przy braku wcześniejszego stażu na początku przysługuje mu 20 dni, a wymiar 26 dni pojawia się po osiągnięciu 10 lat stażu urlopowego, czyli zwykle po dwóch latach pracy po studiach.
Od czego zależy wymiar urlopu po studiach?
Staż urlopowy obejmuje nie tylko okres zatrudnienia, lecz także niektóre ukończone etapy nauki. Zgodnie z Kodeksem pracy staż ten decyduje o wymiarze urlopu wypoczynkowego:
| Staż urlopowy | Wymiar urlopu na pełnym etacie | Kiedy dotyczy absolwenta studiów? |
|---|---|---|
| Mniej niż 10 lat | 20 dni | Na początku, jeśli nie ma jeszcze dwóch lat zaliczanego zatrudnienia |
| Co najmniej 10 lat | 26 dni | Po uzupełnieniu 8 lat za studia o brakujące lata pracy |
Ukończenie studiów licencjackich, inżynierskich, magisterskich lub jednolitych studiów magisterskich daje co do zasady 8 lat stażu urlopowego. Nie ma przy tym znaczenia tryb studiów. Liczy się ich ukończenie potwierdzone dyplomem lub innym dokumentem wymaganym przez pracodawcę.
Jeśli absolwent nie ma wcześniejszych okresów zatrudnienia, jego staż wynosi 8 lat. Do progu 10 lat brakuje wtedy dwóch lat pracy. Po osiągnięciu tego progu wymiar urlopu wzrasta do 26 dni. Gdy 10 lat zostanie osiągnięte w trakcie roku, pracownik nabywa prawo do wyższego wymiaru w tym roku, a w określonych przypadkach może otrzymać urlop uzupełniający.
Ile lat za poszczególne szkoły?
Okresy nauki zaliczane do stażu urlopowego nie sumują się. Jeżeli ktoś ukończył liceum, technikum, a później studia, nie dodaje 4, 5 i 8 lat. Przyjmuje się jeden, najkorzystniejszy okres, zwykle 8 lat za ukończenie szkoły wyższej.
| Ukończona szkoła | Okres doliczany do stażu urlopowego | Brakujący staż do 26 dni |
|---|---|---|
| Szkoła wyższa | 8 lat | 2 lata |
| Szkoła policealna | 6 lat | 4 lata |
| Średnia szkoła zawodowa, w tym technikum | Do 5 lat | Do 5 lat |
| Liceum ogólnokształcące | 4 lata | 6 lat |
| Zasadnicza szkoła zawodowa | Do 3 lat | Do 7 lat |
Samo rozpoczęcie studiów, zaliczenie kilku semestrów albo uzyskanie absolutorium nie wystarcza do doliczenia 8 lat. Podstawą jest ukończenie szkoły i przedstawienie dokumentu potwierdzającego ten fakt.
Jak wygląda urlop w pierwszej pracy po studiach?
Absolwent podejmujący pierwszą w życiu pracę na podstawie umowy o pracę nie nabywa od razu całej rocznej puli urlopu. W pierwszym roku prawo do wypoczynku powstaje stopniowo, po każdym przepracowanym miesiącu, w wysokości 1/12 rocznego wymiaru.
Przy stażu urlopowym poniżej 10 lat roczny wymiar wynosi 20 dni, więc miesięczna część to 1/12 tej puli. Od początku kolejnego roku kalendarzowego pracownik nabywa prawo do urlopu na zasadach ogólnych, czyli w pełnym wymiarze wynikającym ze stażu.
Reguła pierwszego roku dotyczy wyłącznie pierwszej pracy w życiu. Jeżeli absolwent miał już wcześniej umowę o pracę, nie stosuje się wobec niego tej szczególnej zasady. Wtedy urlop ustala się według ogólnych reguł, a przy zmianie pracodawcy może być naliczany proporcjonalnie.
W praktyce przy pierwszym zatrudnieniu trzeba sprawdzić:
- czy jest to pierwsza w życiu umowa o pracę
- czy pracownik ma już udokumentowane okresy zatrudnienia
- czy przedstawiono dokument potwierdzający ukończenie studiów
- czy w pierwszym roku urlop jest naliczany po każdym miesiącu pracy
Co jeśli praca pokrywała się ze studiami?
Okresu studiów i przypadającej w tym samym czasie pracy nie można doliczyć podwójnie. Jeżeli pracownik studiował i jednocześnie pracował, stosuje się wariant korzystniejszy dla niego: bierze się pod uwagę albo okres nauki, albo okres zatrudnienia przypadający na czas nauki.
Wyliczenie można przeprowadzić w kilku krokach:
- Ustal datę ukończenia studiów i potwierdź ją dyplomem.
- Oblicz staż wynikający z ukończonej szkoły, na przykład 8 lat za studia wyższe.
- Sprawdź wszystkie okresy zatrudnienia i zaznacz te, które pokrywają się z nauką.
- Porównaj wariant oparty na okresie nauki z wariantem opartym na okresie pracy i przyjmij rozwiązanie korzystniejsze dla pracownika.
Przykładowo, osoba, która przez trzy lata pracowała na etacie podczas studiów, nie otrzymuje automatycznie 8 lat za studia oraz dodatkowych trzech lat za tę samą część okresu. Jeżeli korzystniejsze jest zaliczenie studiów, przyjmuje się 8 lat, a nie 11 lat. Zatrudnienie przypadające po ukończeniu studiów może być już doliczane niezależnie, o ile nie pokrywa się z innym okresem zaliczanym do stażu.
Najczęstszy błąd polega na połączeniu 8 lat za studia z całym okresem pracy odbywanej równolegle z nauką. Przepisy pozwalają wybrać wariant korzystniejszy, ale nie pozwalają liczyć tego samego czasu dwa razy.
Jakie dokumenty przekazać pracodawcy?
Pracodawca ustala staż urlopowy na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych. Absolwent powinien przekazać do działu kadr:
- dyplom ukończenia studiów lub dokument potwierdzający ukończenie szkoły wyższej
- świadectwa pracy z poprzednich miejsc zatrudnienia
- dokumenty dotyczące innych okresów, które mogą być zaliczone do stażu
- informacje potrzebne do ustalenia, czy zatrudnienie pokrywało się z okresem nauki
Na podstawie tych dokumentów dział kadr ustala staż urlopowy, określa, czy pracownikowi przysługuje 20 czy 26 dni, oraz sprawdza, czy nie zachodzi zasada korzystniejszego wariantu.
Podstawę stanowią przede wszystkim art. 152–155, art. 158 i art. 3021 Kodeksu pracy. W typowej sytuacji odpowiedź na pytanie „ile dni urlopu po studiach” brzmi: 20 dni na początku i 26 dni po osiągnięciu 10 lat stażu urlopowego. Ostateczny wynik może być wyższy od razu, jeśli absolwent ma wystarczająco długi, niepokrywający się z nauką staż zatrudnienia lub inne okresy zaliczane przez przepisy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku nietypowego przebiegu zatrudnienia, nakładania się okresów nauki i pracy albo sporu z pracodawcą warto skonsultować dokumenty ze specjalistą prawa pracy.
